Trong khuôn khổ các hoạt động hợp tác quốc tế nhằm nâng cao năng lực đo lường quốc gia, các cán bộ của Viện Đo lường Việt Nam (VMI) đã có chuyến công tác tại Viện Đo lường Quốc gia Trung Quốc (NIMC). Trong đó, lĩnh vực Quang học có đại diện là ông Nguyễn Đức Tâm, phó trưởng phòng, phụ trách phòng Đo lường Quang học (VMI) đã tham thực hiện các hoạt động chuyên môn trong lĩnh vực đo lường bức xạ, đồng thời trao đổi kinh nghiệm và định hướng phát triển hệ thống chuẩn, nâng cao năng lực kỹ thuật giữa hai đơn vị, dưới sự tư vấn hỗ trợ kỹ thuật từ NIMC.

 
Cán bộ của VMI trao đổi chuyên môn với các chuyên gia của NIMC.

Đo lường bức xạ là một trong những lĩnh vực đo lường tiên tiến, bao gồm các phép đo công suất laser, năng lượng bức xạ, suất chiếu xạ và các đại lượng bức xạ khác, có vai trò quan trọng trong nhiều lĩnh vực công nghệ cao như công nghiệp laser, quang điện tử, y tế, nghiên cứu khoa học, công nghệ bán dẫn và các ứng dụng công nghệ hiện đại. Việc duy trì tính liên kết chuẩn và phát triển năng lực đo lường trong lĩnh vực này có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm độ chính xác và độ tin cậy của các phép đo, phục vụ hoạt động nghiên cứu, sản xuất và quản lý nhà nước về đo lường tại Việt Nam.
Trong thời gian làm việc tại NIMC, cán bộ của VMI đã trực tiếp tham gia các hoạt động chuyên môn liên quan đến hệ thống chuẩn đo lường bức xạ, đặc biệt là hệ thống đo và hiệu chuẩn công suất laser có độ chính xác cao. Các nội dung làm việc tập trung vào việc tìm hiểu cấu trúc hệ thống chuẩn quốc gia, sơ đồ liên kết chuẩn, quy trình thiết lập phép đo và các yêu cầu kỹ thuật nhằm bảo đảm tính truy xuất nguồn gốc của kết quả đo theo Hệ đơn vị quốc tế (SI). Những kinh nghiệm thực tiễn thu nhận được từ quá trình làm việc tại phòng thí nghiệm của NIMC là cơ sở quan trọng để nâng cao năng lực kỹ thuật và phát triển các phép đo tương ứng tại VMI.

 
Cán bộ của VMI trao đổi chuyên môn với các chuyên gia của NIMC tại phòng đo lường công suất laser.

 
 Hệ thống hiệu chuẩn công suất laser.

Bên cạnh việc tham gia các hoạt động kỹ thuật, đoàn công tác đã có các buổi trao đổi chuyên sâu với các chuyên gia của NIMC về mô hình xây dựng, vận hành và phát triển hệ thống chuẩn đo lường bức xạ của một viện đo lường quốc gia. Các nội dung trao đổi tập trung vào sơ đồ liên kết chuẩn, yêu cầu đối với nguồn bức xạ, detector chuẩn, hệ thống quang học và các thiết bị phụ trợ; các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng phép đo; phương pháp đánh giá độ không đảm bảo đo và duy trì năng lực kỹ thuật của phòng thí nghiệm chuẩn quốc gia.
Thông qua việc tiếp cận trực tiếp hệ thống chuẩn của NIMC, cán bộ của VMI đã có cơ hội học tập kinh nghiệm trong việc thiết kế và thiết lập hệ thống đo, lựa chọn nguồn bức xạ và detector phù hợp, kiểm soát độ ổn định của nguồn, chất lượng chùm tia cũng như các điều kiện môi trường ảnh hưởng đến kết quả đo. Đây là những yếu tố có vai trò quyết định trong việc bảo đảm độ chính xác và độ tin cậy của các phép đo công suất laser và các phép đo bức xạ nói chung.
Một trong những kết quả quan trọng của chuyến công tác là việc trao đổi, thảo luận về định hướng phát triển năng lực đo lường bức xạ tại Viện Đo lường Việt Nam trong giai đoạn tới. Hai bên đã trao đổi về lộ trình phát triển hệ thống chuẩn theo từng giai đoạn, nhu cầu đầu tư trang thiết bị, đào tạo nguồn nhân lực và khả năng hỗ trợ kỹ thuật nhằm từng bước xây dựng và hoàn thiện năng lực đo lường trong lĩnh vực này tại Việt Nam.
Các nội dung trao đổi chuyên môn đã góp phần giúp VMI xác định rõ hơn định hướng phát triển hệ thống chuẩn đo lường bức xạ, trong đó đo công suất laser là một trong những nội dung ưu tiên, làm cơ sở để từng bước mở rộng năng lực đo lường đối với các đại lượng bức xạ khác, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của các lĩnh vực nghiên cứu khoa học, sản xuất công nghiệp và ứng dụng công nghệ cao trong nước.

 Trao đổi định hướng hợp tác và phát triển năng lực đo lường bức xạ giữa VMI và NIMC.

Chuyến công tác không chỉ góp phần nâng cao năng lực chuyên môn của cán bộ kỹ thuật mà còn tạo tiền đề quan trọng để mở rộng các hoạt động hợp tác quốc tế giữa VMI và NIMC trong lĩnh vực đo lường bức xạ. Việc tiếp cận trực tiếp hệ thống chuẩn của một viện đo lường quốc gia có năng lực kỹ thuật hàng đầu trong khu vực sẽ hỗ trợ VMI trong quá trình xây dựng và phát triển các năng lực đo lường tiên tiến, góp phần nâng cao chất lượng các hoạt động đo lường và hiệu chuẩn tại Việt Nam.
Trong thời gian tới, Viện Đo lường Việt Nam sẽ tiếp tục thúc đẩy hợp tác quốc tế, tăng cường đào tạo chuyên sâu cho đội ngũ cán bộ kỹ thuật và từng bước đầu tư, hoàn thiện hệ thống chuẩn trong lĩnh vực đo lường bức xạ, đáp ứng yêu cầu phát triển của khoa học, công nghệ và công nghiệp trong nước, đồng thời góp phần nâng cao năng lực đo lường quốc gia và tăng cường hội nhập quốc tế trong lĩnh vực đo lường.

Nguồn: Nguyễn Đức Tâm – Phòng Đo lường Quang học