Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng trong lĩnh vực đo lường, việc tham gia các chương trình so sánh chuẩn ở cấp khu vực và quốc tế có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với các Viện Đo lường quốc gia. Đây là cơ sở khoa học để đánh giá mức độ tương đương giữa các chuẩn đo lường quốc gia, đồng thời góp phần khẳng định năng lực kỹ thuật, độ tin cậy của kết quả đo và khả năng hội nhập của hệ thống đo lường mỗi quốc gia. Thực hiện định hướng đó, lĩnh vực đo lưu lượng tại Viện Đo lường Việt Nam đang tham gia chương trình so sánh vòng khu vực châu Á – Thái Bình Dương về lưu lượng khí tại áp suất thấp, mã số APMP.M.FF-K6.2024. Chương trình do Viện Đo lường Đài Loan – CMS/ITRI đảm nhiệm vai trò phòng thí nghiệm chủ trì, điều phối kỹ thuật và phân tích dữ liệu.

Chương trình APMP.M.FF-K6.2024 được tổ chức nhằm xác định mức độ tương đương giữa các chuẩn đo lường quốc gia trong lĩnh vực lưu lượng khí tại áp suất thấp, trong dải lưu lượng từ 100 mL/phút đến 10 L/phút đối với khí Nitơ, tại điều kiện chuẩn 101,325 kPa và 0°C. Dữ liệu của chương trình APMP.M.FF-K6.2024 sẽ được phân tích, đánh giá mức độ tương đương với giá trị chuẩn tham chiếu của phép so sánh chủ chốt quốc tế CCM.FF-K6.2017 thông qua các phòng thí nghiệm liên kết.

Việc liên kết này có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm kết quả so sánh của khu vực châu Á – Thái Bình Dương phù hợp với hệ thống so sánh quốc tế, từ đó tăng cường sự thừa nhận lẫn nhau về năng lực đo lường giữa các quốc gia.

Tham gia chương trình có 9 Viện Đo lường quốc gia và tổ chức đo lường hàng đầu trong khu vực, gồm: CMS/ITRI (Đài Loan); KRISS (Hàn Quốc); NMIJ/AIST (Nhật Bản);  NMIA (Australia); NIM (Trung Quốc); NIMT (Thái Lan); NMC/A*STAR (Singapore); NPLI (Ấn Độ); Viện Đo lường Việt Nam – VMI.

Việc VMI tham gia cùng các Viện Đo lường có năng lực mạnh trong khu vực thể hiện vai trò chủ động, trách nhiệm và cam kết của Việt Nam trong việc nâng cao chất lượng hạ tầng đo lường quốc gia.

Trong khuôn khổ chương trình, các phòng thí nghiệm sử dụng hệ thống chuẩn chuyển đo có độ chính xác cao gồm các phần tử lưu lượng laminar, molbloc-L và bộ phận tính toán lưu lượng molbox1+ của hãng Fluke – Mỹ. Hệ thống này hoạt động dựa trên nguyên lý dòng chảy tầng, trong đó lưu lượng của khí được xác định thông qua các thông số áp suất, nhiệt độ, đặc tính khí và hình học đường dòng. Chuẩn chuyển giao được luân chuyển giữa các phòng thí nghiệm theo lịch trình chặt chẽ, kèm theo các yêu cầu nghiêm ngặt về vận chuyển, kiểm tra tình trạng thiết bị, kiểm soát hồ sơ và bảo đảm tính toàn vẹn trong suốt quá trình so sánh.

Hình 1: Chuẩn đo sử dụng trong chương trình so sánh

Tại VMI, Phòng Đo lường Dung tích – Lưu lượng đã chủ động chuẩn bị các điều kiện kỹ thuật cần thiết để triển khai chương trình. Công tác chuẩn bị bao gồm: Rà soát hệ thống chuẩn lưu lượng khí; Kiểm soát điều kiện môi trường đo; Chuẩn bị nguồn khí Nitơ; Kiểm tra kết nối thiết bị; Thực hiện thử kín hệ thống; Ổn định nhiệt độ; Xây dựng phương án thu thập và xử lý dữ liệu theo đúng yêu cầu của quy trình kỹ thuật. Các phép đo được thực hiện tại nhiều điểm lưu lượng khác nhau với các lần đo lặp nhằm bảo đảm độ tin cậy thống kê của dữ liệu.

Bên cạnh kết quả đo, Phòng Đo lường Dung tích – Lưu lượng cũng thực hiện đánh giá độ không đảm bảo đo theo thông lệ quốc tế, bao gồm:Độ không đảm bảo loại A; Độ không đảm bảo loại B; Độ không đảm bảo chuẩn kết hợp; Độ không đảm bảo mở rộng.

Các thông tin về hệ thống chuẩn, khả năng truy xuất chuẩn, thiết bị sử dụng, sơ đồ lắp đặt và kết quả đo được tổng hợp, báo cáo về phòng thí nghiệm chủ trì để phục vụ quá trình phân tích chung của chương trình.

Hình 2: Thao tác chuẩn bị thực hiện phép đo

Việc tham gia chương trình so sánh chủ chốt APMP.M.FF-K6.2024 không chỉ là hoạt động chuyên môn có giá trị khoa học cao, mà còn góp phần nâng cao uy tín của Viện Đo lường Việt Nam trong cộng đồng đo lường khu vực và quốc tế. Kết quả của chương trình sẽ là cơ sở quan trọng để VMI tiếp tục hoàn thiện năng lực chuẩn lưu lượng khí áp suất thấp, phục vụ hiệu quả hơn cho hoạt động hiệu chuẩn, thử nghiệm, kiểm định phương tiện đo và bảo đảm đo lường trong sản xuất, thương mại, nghiên cứu khoa học và quản lý nhà nước.

Thông qua hoạt động này, Phòng Đo lường Dung tích – Lưu lượng tiếp tục khẳng định định hướng phát triển theo hướng hiện đại, chuẩn xác và hội nhập; đồng thời đóng góp thiết thực vào mục tiêu xây dựng hệ thống đo lường quốc gia của Việt Nam ngày càng đồng bộ, tin cậy và phù hợp với thông lệ quốc tế.