Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực của nền kinh tế, hoạt động đo lường cũng đứng trước yêu cầu đổi mới toàn diện để đáp ứng tốt hơn nhu cầu quản lý nhà nước, sản xuất, kinh doanh và hội nhập quốc tế. Việc sửa đổi Luật Đo lường được kỳ vọng tạo bước chuyển quan trọng, xây dựng một hệ thống đo lường hiện đại, minh bạch, hiệu quả, đồng thời giảm thủ tục và chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Dự án Luật tập trung vào 3 chính sách lớn: chuyển đổi số hoạt động đo lường; nâng cao năng lực hệ thống đo lường quốc gia, phát huy vai trò của doanh nghiệp; phân quyền quản lý nhà nước gắn với trách nhiệm giải trình, cải cách thủ tục hành chính và cắt giảm điều kiện kinh doanh. Đây là những định hướng có ý nghĩa thiết thực, hướng tới một môi trường quản lý đo lường thông thoáng, hiện đại và phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.

Số hóa hoạt động đo lường – thay đổi phương thức quản lý, nâng cao hiệu quả

Một trong những điểm nhấn quan trọng của dự án Luật là thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động đo lường. Từ quản lý phương tiện đo, kiểm định, hiệu chuẩn đến lưu trữ, khai thác và chia sẻ dữ liệu, việc ứng dụng công nghệ số sẽ góp phần hình thành hệ sinh thái dữ liệu đo lường thống nhất, kết nối và minh bạch.

Số hóa không chỉ giúp cơ quan quản lý nâng cao hiệu quả giám sát mà còn tạo thuận lợi cho tổ chức, doanh nghiệp trong quá trình thực hiện các yêu cầu về đo lường. Khi dữ liệu được chuẩn hóa, quản lý và khai thác trên môi trường số, nhiều quy trình có thể được đơn giản hóa, hạn chế việc cung cấp hồ sơ, giấy tờ trùng lặp, rút ngắn thời gian xử lý và giảm chi phí hành chính.

Đặc biệt, việc phát triển các giải pháp như chứng chỉ hiệu chuẩn số (DCC), cơ sở dữ liệu đo lường và các nền tảng quản lý số sẽ tạo điều kiện để kết quả đo lường được truy xuất, chia sẻ và sử dụng thuận tiện hơn, từng bước đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế số và chuỗi cung ứng hiện đại.

Nâng cao năng lực hệ thống đo lường quốc gia – lấy doanh nghiệp làm trung tâm

Đo lường chính xác là nền tảng bảo đảm chất lượng sản phẩm, an toàn trong sản xuất, minh bạch trong giao dịch thương mại và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Vì vậy, việc nâng cao năng lực hệ thống đo lường quốc gia không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan quản lý mà cần có sự tham gia ngày càng chủ động của cộng đồng doanh nghiệp.

Dự án Luật định hướng phát huy nguồn lực xã hội, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư, tham gia cung cấp dịch vụ đo lường và nâng cao năng lực kỹ thuật. Cách tiếp cận này sẽ góp phần hình thành mạng lưới dịch vụ đo lường có chất lượng, đáp ứng đa dạng nhu cầu của sản xuất, kinh doanh và đổi mới công nghệ.

Trong tiến trình đó, Viện Đo lường Việt Nam giữ vai trò quan trọng trong việc duy trì, phát triển chuẩn đo lường quốc gia; nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ đo lường; cung cấp dịch vụ kỹ thuật và đào tạo nguồn nhân lực; đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế, góp phần nâng cao năng lực đo lường của Việt Nam.

Với vai trò là một trong những đơn vị nòng cốt của hệ thống đo lường quốc gia, Viện Đo lường Việt Nam đang từng bước đẩy mạnh hiện đại hóa cơ sở vật chất, phát triển năng lực hiệu chuẩn và đo lường, ứng dụng công nghệ số, đồng thời tăng cường kết nối với các tổ chức đo lường trong nước và quốc tế. Đây là những nền tảng quan trọng để hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các dịch vụ đo lường chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu của thị trường và hội nhập quốc tế.

Phân quyền đi đôi với trách nhiệm – cải cách để doanh nghiệp thuận lợi hơn

Một nội dung quan trọng khác của dự án Luật là phân quyền quản lý nhà nước gắn với trách nhiệm giải trình, đồng thời đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và cắt giảm các điều kiện kinh doanh không còn phù hợp.

Tinh thần xuyên suốt là quản lý hiệu quả nhưng không tạo thêm gánh nặng không cần thiết cho doanh nghiệp. Những thủ tục có thể đơn giản hóa, số hóa hoặc thực hiện trên môi trường điện tử cần được nghiên cứu để giảm thời gian và chi phí thực hiện. Cùng với đó, việc phân định rõ trách nhiệm giữa các cấp, các cơ quan sẽ góp phần nâng cao tính chủ động, minh bạch và hiệu quả trong quản lý nhà nước về đo lường.

Đối với doanh nghiệp, cải cách trong lĩnh vực đo lường không chỉ có ý nghĩa giảm chi phí tuân thủ mà còn giúp doanh nghiệp tập trung nhiều hơn vào sản xuất, đổi mới công nghệ và nâng cao chất lượng sản phẩm. Một hệ thống đo lường hiện đại, minh bạch và thuận lợi cũng chính là một trong những yếu tố góp phần xây dựng môi trường kinh doanh cạnh tranh, bình đẳng.

Đổi mới Luật Đo lường – tạo nền tảng cho đo lường Việt Nam trong thời đại số

Sửa đổi Luật Đo lường không đơn thuần là hoàn thiện các quy định pháp luật, mà còn là bước chuyển về phương thức quản lý và tổ chức hoạt động đo lường trước những yêu cầu mới của nền kinh tế số, sản xuất thông minh và hội nhập quốc tế.

Với định hướng số hóa – đơn giản hóa – phân quyền – nâng cao năng lực – phát huy vai trò doanh nghiệp, dự án Luật hướng tới xây dựng hệ thống đo lường quốc gia hiện đại, hiệu quả, lấy chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp làm trọng tâm.

Trong tiến trình đó, Viện Đo lường Việt Nam sẽ tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt về khoa học, kỹ thuật và công nghệ đo lường; đồng hành cùng cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp trong việc xây dựng hạ tầng đo lường hiện đại, thúc đẩy chuyển đổi số và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Đổi mới pháp luật về đo lường hôm nay chính là tạo nền tảng cho một hệ thống đo lường hiện đại hơn, một môi trường kinh doanh thuận lợi hơn và một nền kinh tế phát triển bền vững hơn.