Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam là sự kiện chính trị trọng đại của Đảng, Nhà nước và Nhân dân ta; có ý nghĩa quyết định đối với tương lai phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới. Đây là đại hội gắn liền với bối cảnh đất nước sau 40 năm tiến hành công cuộc đổi mới; 50 năm giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước; 80 năm thành lập nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa, nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; 95 năm thành lập Đảng, hướng tới kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng, mở ra một kỷ nguyên phát triển mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam.

Bối cảnh và ý nghĩa lịch sử của Đại hội XIV

Trong gần 100 năm lãnh đạo cách mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam đã trải qua 13 kỳ Đại hội, mỗi kỳ Đại hội đều là những dấu mốc lịch sử quan trọng, đưa đất nước vượt qua muôn vàn khó khăn, thử thách, giành được những thắng lợi to lớn. Đại hội XIV diễn ra trong bối cảnh thế giới và khu vực biến động phức tạp, nhanh chóng, khó dự báo; các thách thức an ninh phi truyền thống, biến đổi khí hậu, già hóa dân số, chuyển đổi số, chuyển dịch chuỗi giá trị toàn cầu tác động sâu sắc đến mọi quốc gia, đặt ra cả thời cơ và thách thức đan xen.

Đại hội XIV có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi tổng kết 40 năm thực hiện công cuộc đổi mới, khẳng định đường lối đổi mới của Đảng là đúng đắn, sáng tạo, phù hợp với thực tiễn Việt Nam và xu thế phát triển của thời đại; đồng thời hoạch định đường lối, chủ trương lớn, xác lập tầm nhìn và mục tiêu phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Đây là dịp để toàn Đảng, toàn dân, toàn quân phát huy truyền thống yêu nước cách mạng, tinh thần đại đoàn kết, thống nhất, nỗ lực phấn đấu thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, đưa đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới: Giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, kiên định con đường đi lên chủ nghĩa xã hội.

Những nội dung chính của Đại hội XIV

• Kiểm điểm 5 năm thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng.
• Đánh giá, tổng kết 40 năm từ khi tiến hành đổi mới đất nước.
• Đánh giá 5 năm thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế-xã hội 10 năm 2021-2030, phương hướng, nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội 5 năm (2026 - 2030) và những năm tiếp theo.
• Tổng kết công tác xây dựng Đảng và thi hành Điều lệ Đảng.
• Bầu Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Chủ đề của Đại hội XIV

• Chủ đề Đại hội:
  “Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng, chung sức, đồng lòng thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030; tự chủ chiến lược, tự cường, tự tin, tiến mạnh trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc; vì hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.”
• Chủ đề thể hiện tinh thần đoàn kết, tự tin, tự chủ chiến lược, nhấn mạnh mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 và hướng tới hiện thực hoá tầm nhìn đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, là thông điệp cổ vũ toàn Đảng, toàn dân và toàn quân tiếp tục đổi mới, ứng phó tốt với những thách thức mới.
• Chủ đề Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam là sự kết tinh trí tuệ, bản lĩnh và khát vọng phát triển của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân trong giai đoạn lịch sử mới. Với nội dung toàn diện, tầm nhìn chiến lược và giá trị nhân văn sâu sắc, chủ đề không chỉ định hướng cho Đại hội XIV, mà còn có ý nghĩa lâu dài đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam.

Một số vấn đề mới, quan trọng trong Dự thảo các Văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng

Nội dung các dự thảo các văn kiện trình Đại hội được xây dựng công phu, có nhiều đổi mới, thể hiện tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá khách quan tình hình, trên cơ sở đó xác định rõ quan điểm, mục tiêu phát triển đất nước và các giải pháp đột phá cho giai đoạn mới. Trong đó, có một số điểm nổi bật như:

• Lý luận về đường lối đổi mới là một bộ phận quan trọng của nền tảng tư tưởng Đảng;
• "Bảo vệ môi trường" cùng với phát triển kinh tế, xã hội là nhiệm vụ "trung tâm"
• Xác lập mô hình tăng trưởng mới lấy khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính. Cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa: Dự thảo Báo cáo chính trị xác định có chính sách ưu tiên phát triển và từng bước làm chủ công nghệ sản xuất công nghiệp nền tảng, tiên tiến, quan trọng.
• Xây dựng nền giáo dục quốc dân hiện đại, ngang tầm khu vực và thế giới. Đặc biệt, đột phá đổi mới cơ bản về cơ chế, chính sách tài chính, đầu tư cho khoa học công nghệ, giáo dục, đào tạo, xóa bỏ mọi rào cản, chính sách, tạo điều kiện và môi trường thuận lợi cho phát triển khoa học công nghệ, giáo dục và đào tạo.
• Phát triển kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia. Giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa Nhà nước - thị trường - xã hội.
• Tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, bảo đảm sự quản lý thống nhất của Trung ương, phát huy vai trò chủ động của địa phương.

Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 14 dự kiến tổ chức từ ngày 19 đến 25/1/2026 tại Thủ đô Hà Nội với 1.586 Đại biểu, đại diện cho hơn 5 triệu Đảng viên, dự Đại hội.

Nguồn: Bùi Khánh Nhật, Viện Đo lường Việt Nam.